Page 59 - Bilten 2

3.

Polozaj ekonomije u Aristotelovon1 ~1stemu.

Posto smo ukratko izlozili sistem misljenja velikog Stagi-
ricanina, pre nego sto se upustimo u analizu njegovih pojmova
koji se odnose na ekonomiju, vredno je da se upitamo koje me-
sto prema Aristotelu ona zauzima u sistemu nauka.
Po Aristotelu je najozbiljnija ona klasifikacija nauka koja
se podudara sa mogucim nacinima razvitka jednog razumnog
bica. A posto ima tri takva nacina: nauka - praksa - umetnost
(znanje, delovanje, stvaranje), sledstveno ima tri osnovne sku-
pine u koje dolaze sve nauke: nauke o proizvodnji, o delovanju,
7
i o razmisljanju. )
Nauke o praksi dele se dalje na tri dela: nauke o upravlja-
nju pojedincem, porodicom i drzavom; moral, ekonomija i
politika.
Po toku sukcesije moral prethodi ekonomiji i politici, posto
ove iziskuju iskustvo viseg stupnja (Eth. Nie., I, 4; Polit., I, 3;
Oeon., I, I); u stvari, prema Aristotelu, da bi se pridrzavali jednog
didaktickog kriterija treba preci sa saznanja o pojedincu na
saznanje o porodici i drzavi, jer se preko saznanja o najmanjem
dolazi do saznanja o najvecem (Oecon., I, 1; Polit., I, 3).
I pored toga Aristotelo tvrdi da se u sistemu misljenja ide
obrnutim putem i zato se drzava afirmise kao preduslov porodice,
porodica kao preduslov pojedinca, politika pak kao preduslov
ekonomije a ekonomija morala (Eth. Nie., VI, IX; Polit., I, IX).
»Ako drzava ne moze postojati bez porodice i porodica bez
pojedinca, i kako covek nema svog savrsenstva pa prema tome
ni svo.g moralnog principa, koji je u porodici i ~ajzad u drzavi
ciji je gradanin; tako je u logicnom sistemu drzava prethodila
porodici a porodica pojedincu, politika ekonomiji a ekonomija
moralu.« Tako pise Ravaisson pozivajuci se na iste stavove Eth.
Nie. i Polit., cfr. op. cit., cap. II.

7) Top. VIII, 1; Eth. Nie., VI, V; Met. VI, 2; XI, 1, 3, 3. Aristotelo
obicno cini podelu na praksu i teoriju, ibid. II, I, 16.